Tuần qua, khối ngoại có chuỗi phiên bán ròng đầu tiên trên TTCK Việt Nam. Mặc dù con số -41 tỉ đồng không phải là lớn, nhưng nó cũng tạo nên một ấn tượng khác biệt sau chuỗi mua ròng 20 tuần liên tục trước đó. Tuần qua cũng xuất hiện thông tin hãng định mức tín nhiệm Fitch Ratings công bố giảm một bậc định mức tín nhiệm nợ chính phủ của Việt Nam, xuống B+ từ BB-.

Quan ngại tỉ giá

Theo thông báo ngày 28.7 của Fitch, định mức tín nhiệm B+ được dành cho nợ dài hạn phát hành bằng đồng ngoại tệ và nội tệ của Việt Nam. Điểm tín nhiệm cho nợ ngắn hạn bằng ngoại tệ của Việt Nam được tổ chức này giữ ở mức B. Fitch cho rằng thâm hụt ngân sách của Việt Nam đã lên tới 8,7% GDP trong năm 2009 và được dự báo sẽ còn ở mức 7,6% trong năm nay. Theo Fitch, Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực bù đắp mức thâm hụt này bằng các công cụ nợ ngoại tệ phát hành trong nước, nhưng điều này làm gia tăng độ rủi ro về tỉ giá. Ngoài ra, theo Fitch, tỉ giá VND hiện vẫn còn dễ bị tổn thương nếu có sự chuyển hướng của dòng tiền sang vàng hay ngoại tệ, gây bất lợi cho sự ổn định tài chính.

Việc hạ bậc tín nhiệm của Việt Nam đi liền với các hoạt động bán ra khá bất thường của NĐTNN trên TTCK đã làm dấy lên mối lo ngại về sự chuyển hướng của dòng vốn ngoại. CTCK Âu Việt nhận định việc NĐTNN đã quay trở lại bán ròng 46,54 tỉ đồng trên HoSE sau nhiều tháng liên tiếp mua ròng có thể xuất phát từ nguyên nhân Fitch đã hạ xếp hạng tín dụng của Việt Nam từ BB- xuống B+, dưới mức đầu tư 4 bậc. CTCK VNDirect cũng cho rằng, tin giảm mức tín nhiệm của Việt Nam bởi lo lắng về việc vay tiền từ nước ngoài và sự suy yếu trong hệ thống ngân hàng là tin xấu đối với thị trường.

Tuy nhiên theo phân tích của nhiều tổ chức khác, câu chuyện định mức tín nhiệm không tác động nhiều mà lo ngại lớn nhất là biến động tỉ giá. “Lo ngại lớn nhất của khối ngoại vào thời điểm này là biến động tỉ giá. Giá giao dịch kỳ hạn USD/VND 12 tháng đã lên mức 21,357, tăng hơn 500 đồng so với mức cuối tháng 6, do tỉ giá liên tục giao dịch tại mức giá trần trên thị trường ngân hàng và vượt trần tại thị trường tự do trong suốt 1 tháng qua. Nếu tình hình này tiếp tục duy trì, việc rút vốn của khối ngoại là có thể xảy ra do lợi nhuận trong việc đầu tư không đủ bù rủi ro tỉ giá” - CTCK Ngân hàng Á Châu (ACBS) nhận xét khá bi quan.

Việc hạ mức tín nhiệm sẽ làm mất giá trái phiếu của Việt Nam trên thị trường quốc tế và các đợt phát hành trái phiếu chính phủ trong tương lai phải chịu các mức lãi suất cao hơn. Tuy nhiên, một số tổ chức dựa vào biến động trên thị trường trái phiếu để cho rằng tác động của thông tin trên không đặc biệt. ACBS cho biết, 3 ngày sau khi Fitch công bố việc hạ mức tín dụng của Việt Nam xuống một bậc, thị trường giao dịch sản phẩm tài chính phái sinh về hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của Việt Nam không có biến đổi nào đáng kể và vẫn đang ở gần mức thấp nhất trong vòng 2 năm. Ngoài ra, lợi suất trái phiếu chính phủ bằng USD cũng đang ở mức thấp nhất kể từ khi phát hành, chỉ 4,423% đối với trái phiếu đáo hạn năm 2016. Điều này cho thấy đánh giá của Fitch không có tác động đáng kể đến hoạt động của NĐTNN vào thị trường Việt Nam.SSIcũng có nhận định tương tự sau khi dẫn chứng chỉ số CDS của trái phiếu Việt Nam kỳ hạn 5 năm có tăng nhẹ nhưng mức tăng không lớn. So với những đợt tăng khác trong quý II/2010 khi không có các thông tin về hạ định mức thì mức tăng này không đáng kể.

Chỉ là cơ cấu danh mục?

Tuần qua khối ngoại có 3/5 phiên bán ròng tính chung cả hai sàn. Tổng giá trị vốn rút ra khoảng 41 tỉ đồng, một con số vẫn chưa thể hiện thành xu hướng. Phiên bán ròng nhiều nhất là -25,5 tỉ đồng ngày 30.7, chỉ đứng sau phiên ngày 18.8 vừa qua. Xu hướng cơ bản từ đầu năm đến nay của khối ngoại vẫn là mua ròng và việc bán ròng vài chục tỉ đồng tuần qua thực sự không đáng kể.

Quan sát danh mục bán ra của khối ngoại, có vẻ như hoạt động cơ cấu danh mục, giảm tỉ trọng với nhóm CP lớn, đặc biệt là các CP “phòng thủ”, có hiệu tỉ suất lợi nhuận kém thời gian qua đang diễn ra mạnh. Cụ thể, 3 CP đầu bảng được bán mạnh nhất làVSH(2,04 triệu đơn vị),STB(1,66 triệu),REE(1,38 triệu). Nhóm dưới có mức bán ròng từ 0,5 triệu CP trở lên chỉ có 4 mã làASM,HPG,PPC,GMD. Nói chung hoạt động bán ròng ở các mã này đã xuất hiện từ vài tuần nay nhưng không làm thay đổi đáng kể vị thế giao dịch của NĐTNN. Chẳng hạn, xu hướng bán ra nhiều ởVSHđã có từ đầu tháng 6.2010.REEcũng trong tình trạng tương tự.

Liệu câu chuyện tỉ giá có thực sự là mối quan ngại của dòng vốn nước ngoài hay không? Một điều thị trường đều biết là hoạt động mua ròng của khối ngoại đã diễn ra từ đầu năm và mua gần như liên tục bất chấp các diễn biến thị trường. Các số liệu về ngoại hối cũng đã cho thấy một dòng vốn gián tiếp mới đang vào và mật độ mua tập trung ở nhóm CP lớn cũng cho thấy phong cách giải ngân quen thuộc của các quỹ mới: Hướng nhiều đến các CP có ảnh hưởng tới Index, thanh khoản cao, vốn hóa lớn. Để dòng vốn này đảo ngược có lẽ cần những yếu tố mang tính căn bản hơn. Mặt khác, cơ cấu danh mục, cắt lỗ cũng là nhiệm vụ thường xuyên, không chỉ với NĐT cá nhân.

(Báo Lao Động)