TTCT - Không phải ai cũng có đủ điều kiện để sở hữu một chiếc ôtô mới 100%. Có người muốn thay ôtô mới, có người muốn tìm mua một chiếc cũ để hoàn thiện kỹ năng lái xe của mình trước khi tậu chiếc xe trong mơ... Thị trường ôtô đã qua sử dụng vì thế hình thành và phát triển theo nhu cầu.

Xe Ford đã qua sử dụng được “tút” lại - Ảnh: Lê Nam

Muốn mua xe cũ có nhiều cách: xem quảng cáo trên báo, diễn đàn ôtô, người quen không dùng bán lại, thông qua “cò” xe, salon mua bán và trung tâm thu mua xe cũ của Toyota VN, Ford VN. Không có số liệu thống kê nào về thị trường ôtô cũ, nhưng trên nhiều tờ báo, diễn đàn ôtô... các giao dịch xe cũ vẫn diễn ra hằng ngày.

Xe cũ bán chạy

Xe cũ của Nhật có giá 300-600 triệu đồng/xe được xem là bán chạy với nhiều lựa chọn nhất. Xe Hàn Quốc mới được nhập khẩu rầm rộ 2-3 năm gần đây nên lượng xe đã qua sử dụng bán ra chưa nhiều. Mua xe cũ phải mất nhiều thời gian vì khó tìm được xe vừa túi tiền, màu sơn phù hợp, tình trạng xe còn tốt, lai lịch rõ ràng... Tốt nhất là mua xe mà mình quen chủ xe, lai lịch xe rõ ràng, nhưng khả năng này ít.

Mua xe thông qua quảng cáo cũng khó thành công vì nhiều lúc không nhanh tay bằng các “cò” xe. Phần lớn người tiêu dùng chọn mua xe qua salon hoặc các trung tâm mua bán xe đã qua sử dụng để đảm bảo phần nào chất lượng và giấy tờ xe. Anh Công Thành và con trai phải mất hơn nửa tháng săn lùng trên Internet, các tờ báo và cả “cò” mới tậu được chiếc Daewoo Gentra SX năm cửa (hatback) số tự động màu xanh đời 2009 với giá 385 triệu đồng. Chủ chiếc xe này sau một thời gian trả nợ ngân hàng không nổi nên rao bán.

Cách mua xe được nhiều người trẻ hiện nay lựa chọn là ra yêu cầu hoặc tìm thông tin trên các diễn đàn ôtô, website bán xe cũ. Anh Thịnh (Q.Bình Thạnh, TP.HCM) kể hồi cuối tháng 6-2010, đọc trên một diễn đàn ôtô thấy có chiếc New Carens (7 chỗ) đời 2009 mới chạy gần 9.000km, xe được dán kính cách nhiệt, xịt gầm xe gần như mới hoàn toàn và chưa bị đụng được rao bán giá 495 triệu đồng (rẻ hơn xe mới khoảng 110 triệu đồng). Anh Thịnh giới thiệu cho một người bạn xem xe kỳ kèo với chủ xe bớt chừng 10 triệu đồng nhưng không được. Sáng hôm sau, khi anh và người bạn gọi điện đến để đặt cọc thì xe đã bán.

Theo các “cò” xe, trung bình vòng đời một chiếc xe vào tay họ mất ít nhất chừng ba tuần, kể cả thời gian làm mới lại xe, nhưng cũng có khi chuyển chủ rất nhanh nhờ hợp nhãn với chủ mới. Cuối tháng 6-2010, “cò” Tuấn mua về chiếc Ford Escape XLT 2.3L đời 2007 màu lông chuột chạy hơn 50.000km, chỉ hai ngày sau đã có người đặt cọc mua ngay với giá 530 triệu đồng.

Khách hàng chọn mua xe cũ tại trung tâm Toyota Đông Sài Gòn - Ảnh: Lê Nam

Coi chừng xe bị “bùa”

Đa số người mua ôtô cũ không hiểu biết về kỹ thuật, máy nên thường phải nhờ đến dân chuyên môn. Chúng tôi cùng Hiếu, một chuyên viên thu mua ôtô cũ, đi tìm mua xe đã qua sử dụng. Chiếc đầu tiên là Toyota Zace GL đời 2005 màu lông chuột, đã chạy hơn 160.000km, bề ngoài vẫn còn tương đối ổn, máy nổ cũng êm, nội thất hơi cũ. Chủ xe bảo chắc giá “415 triệu đồng” nhưng Hiếu lắc đầu: máy xì nhớt, cửa sau phía tài xế đã bị đụng và phải làm lại, mua về tốn thêm tiền sửa. Mua ôtô cũ, theo Hiếu, quan trọng nhất là chưa bị đụng làm biến dạng khung xe, máy chưa rớt, không bị kích thủy (nước ngập), còn chuyện xe sơn lại, lúm đồng tiền (bị móp nhẹ), trầy xước thì không tránh khỏi. Hiếu nhắc nhở đừng tin đồng hồ đo kilômet vì hoàn toàn có thể quay lại được. Chỉ những dòng xe cao cấp mới có thể dùng máy để kiểm tra chính xác con số này.

Theo Hiếu, muốn biết xe đụng hay chưa nhìn kỹ xem capô đã bị cụp chưa, khung xe đã bị “khò” lại làm biến dạng chưa, dùng tay rà sát vào sẽ cảm nhận được. Xe bị kích thủy làm gãy dên hay “rớt” đầu chỉ có thợ mới có thể biết. Ông Nguyễn Khoa, giám đốc trung tâm xe đã qua sử dụng Toyota Đông Sài Gòn, cho biết ngoài cách kiểm tra này có thể kiểm tra lịch sử xe đã sửa chữa lớn thông qua bảo hiểm xe. Hiếu bảo có những trường hợp thợ xe “bắt tay” với người bán hoặc ra dấu hiệu với “cò” xe để lấy phần trăm nên khen xe nức nở, chỉ sau khi dùng một thời gian thì “bệnh” của xe mới phát.

Mua xe cũ cũng hên xui. Là “cò” xe trung bình mua bán vài chiếc/tháng, mới đây Th. ra tận Mỹ Đình (Hà Nội) mua được một chiếc Honda Civic bị đụng “nát thôi rồi”. Sau gần hai tháng làm lại, anh dự định bán giá 485 triệu đồng thì có người chấp nhận mua với giá 520 triệu đồng.

Ông Phạm Ngọc Thân, tổng giám đốc đại lý Bến Thành Ford, kể nhiều khách hàng mua xe cũ sử dụng một thời gian đến bảo dưỡng mới phát hiện xe đã bị “bùa”. Nhiều nhất là tình trạng máy đã tơi tả nhưng được quay lại côngtơmet, thay bằng nhớt đặc nên các bệnh của máy (ngay cả khi chạy thử) người mua không thể phát hiện được, chỉ đến khi thay nhớt mới biết.

Ông Nguyễn Khoa khẳng định đừng tin vào số thể hiện trên côngtơmet của xe, dù đây là yếu tố đánh giá cơ bản khi chọn mua xe cũ. Người mua nên quan sát các yếu tố liên quan (cần số với xe số sàn), chân thắng, chân ga, chân côn (embrayage), đôi khi là độ mòn của mặt ghế ngồi tài xế hoặc là dây an toàn, các nút điều khiển máy lạnh, máy nghe nhạc... để có thể quyết định tiếp tục tìm hiểu kỹ bên trong, giá cả hay dừng lại chọn xe khác. Chẳng hạn một chiếc xe sản xuất năm 2003 nhưng côngtơmet thể hiện đã chạy 10.000km là quá ít, hoặc sản xuất năm 2005 mà số côngtơmet 50.000km là quá nhiều. Cũng đừng tin vào lời giới thiệu hấp dẫn, hồ sơ kèm theo xe, thậm chí cả số khung xe VIN (Vehicle Identification Number) cũng có thể làm giả.

Thị trường rất lớn

Theo các “cò” xe, thị trường ôtô đã qua sử dụng rất lớn, đặc biệt hút hàng vào dịp cuối năm. Giám đốc trung tâm kinh doanh xe Ford đã qua sử dụng Trương Huy Phước cho biết năm 2009, trung tâm này đã bán 250 xe Ford các loại, trong đó khoảng 70-80 chiếc là của các nhãn hiệu khác do khách hàng mang đến đổi, nhưng danh sách chờ mua xe vẫn còn khá dài.

Trung tâm Toyota Đông Sài Gòn mới hoạt động chừng một tháng nhưng ông Nguyễn Khoa cho biết khách hàng đến đặt mua xe cũ “chủ yếu có giá dưới 500 triệu đồng” khá nhiều, trung bình 15-20 khách/ngày đến xem xe, tuy nhiên lượng xe mua được không đủ để giới thiệu cho khách. Chỉ trong một buổi sáng đầu tháng 7-2010, khi chúng tôi ghé nơi này thì đã có bốn người mang xe đến bán, sáu khách đến xem xe và đặt yêu cầu.

Các trung tâm thu mua xe cũ của Ford và Toyota có lực lượng thu mua xe khá đông nhưng cũng không thể đáp ứng được nhu cầu của khách hàng. Ông Phước cho biết có những xe chỉ nằm ở gara trong vòng một ngày. Hiện nay, các trung tâm này cung cấp dịch vụ định giá và kiểm tra tình trạng xe miễn phí cho khách có nhu cầu mua bán, trao đổi xe cũ. Các ngân hàng cũng phối hợp với những trung tâm này để cung cấp dịch vụ hỗ trợ tài chính cho khách hàng mua xe. Hiện Ford VN có hai trung tâm thu mua xe cũ, Toyota VN mới có một trung tâm. Ông Phạm Ngọc Thân cho biết đang lên kế hoạch mở dịch vụ mua bán xe cũ do nhu cầu đang tăng nhanh.