Thị trường vật liệu xây dựng những tháng gần đây liên tiếp tăng cao, nguyên nhân chính không phải nằm ở quan hệ cung - cầu mà do sự phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu đầu vào.

Theo bà Nguyễn Thị Vinh - Phó TGĐ Cty thương mại Thái Hưng, một trong những DN phân phối thép lớn nhất miền Bắc: Mặc dù giá thép liên tục tăng trong thời gian gần đây nhưng nhu cầu vẫn tăng cao một mặt do thị trường bất động sản ấm lên mặt khác nhiều dự án lớn của nhà đầu tư nước ngoài đang được gấp rút triển khai sau khi VN chính thức gia nhập WTO.

Phản ứng dây chuyền

Theo dự báo sản lượng thép tiêu thụ năm nay có thể tăng 13-15% so với cùng kỳ năm ngoái giá thép đã tăng 130 USD/tấn. Việc tăng giá thép không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn tác động trực tiếp đến kế hoạch sản xuất kinh doanh của các DN. Tuy nhiên với việc Chính phủ điều tiết giá bằng cách giảm thuế nhập khẩu phôi thép từ 5% xuống 3% và giảm thuế nhập khẩu thép thành phẩm từ 10% xuống 8% thì khả năng tiếp tục tăng giá thép từ nay đến cuối năm khó xảy ra, nhưng về lâu dài rất khó dự báo bởi giá thị trường thế giới vẫn có xu hướng tăng. Giá thép sẽ giữ ở mức 10,5 - 11 triệu đồng/tấn.

Về phía Hiệp hội, ông Nguyễn Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội Thép VN cũng khẳng đinh giá thép từ nay đến cuối năm sẽ ổn định. Tức là sẽ chỉ tăng so với năm 2006 cùng lắm là 15%.

Cùng với thép, mặt hàng vật liệu chủ lực khác là xi măng cũng có xu hướng tăng giá so với năm 2006. Theo ông Nguyễn Văn Thiện - Chủ tịch Hiệp hội Xi măng VN: Từ đầu năm đến nay do giá điện và than tăng 20% nên giá xi măng đã tăng 25.000 – 30.000 đồng/tấn. Việc tăng giá bán sản phẩm xuất phát từ nguyên nhân khách quan bắt nguồn từ việc gia tăng các yếu tố nguyên liệu đầu vào. Tuy nhiên khả năng tiếp tục tăng giá trong năm nay là khó xảy ra bởi theo dự kiến lượng tiêu thụ trong năm 2007 là 30 triệu tấn trong khi đó sản lượng của ngành xi măng đạt khoảng 30,5 triệu tấn.

Theo một chủ cửa hàng chuyên kinh doanh vật liệu trên phố Cát Linh: Không chỉ thép, xi măng, các loại vật liệu xây dựng khác cũng có xu hướng tăng. Từ đầu năm đến nay, gạch, cát, sỏi tăng từ 5-10%. Các loại gạch ốp lát cao cấp như, Đồng Tâm, Hồng Hà, Sira, Taicera, Viglacera... tăng nhẹ 2-5%. Một mặt là do các mặt hàng này được ưa chuộng, mặt khác do chi phí đầu vào tăng. Khả năng tiếp tục tăng giá các mặt hàng vật liệu xây dựng là hoàn toàn có thể xảy ra khi thời điểm này mới bắt đầu vào vụ xây dựng. Và với mức giá tăng như hiện nay, chi phí cho xây dựng sẽ tăng ít nhất từ 15-25% so với năm 2006.

Nhiệm vụ bất khả thi

Nếu tăng giá là mối lo ngại của người tiêu dùng thì giảm giá lại là mối lo thường trực của nhà sản xuất. Và cả hai đều không được mong đợi trong nền kinh tế. Việc dung hòa lợi ích giữa hai bên luôn là bài toán khó. Đối với hai mặt hàng chủ lực là thép và xi măng thời gian vừa qua Chính phủ đã có những động thái điều chỉnh kịp thời nhằm lấy lại cân bằng cung cầu trên thị trường. Tuy nhiên đây cũng chỉ là những giải pháp tình thế mang tính kỹ thuật, chẳng hạn đối với thép là giảm thuế. Nỗ lực bình ổn giá hàng thiết yếu trước các biến động ngắn hạn là công việc mà hầu hết các chính phủ trên thế giới, ngay cả những nước phát triển đều phải làm nhưng xác định biện pháp để bình ổn giá mà không vi phạm thô bạo các luật chơi của thị trường không phải là chuyện đơn giản. Kìm giữ giá trong nước thì sự bình ổn giá chỉ là tạm thời và giả tạo. Khi không có sự điều chỉnh giá kịp thời, cái lò xo bị nén trước sau sẽ phải bật ra, dẫn đến những cú sốc lớn gây mất ổn định thị trường. Nhìn lại hai mặt hàng xi măng và thép những năm gần đây không khó nhận ra đâu là nguyên nhân chính để đảm bảo cho việc bình ổn giá trong nước. Đối với thép, lâu nay, VN luôn phụ thuộc vào việc nhập khẩu phôi thép từ Trung Quốc. Hiện các nhà sản xuất thép trong nước vẫn nhập từ 70 đến 80% lượng phôi thép.

Đối với xi măng cũng tương tự: liên tiếp những năm gần đây than, điện, dầu đốt lò MFO, clinker, vỏ bao, thạch cao, xăng dầu và giá cước vận chuyển tăng liên tục từ 7,4% đến 30% đối với từng loại vật liệu. Đặc biệt là đối với clinker, giá tăng khá cao trong khi chúng ta phần lớn vẫn phải nhập khẩu. Chính vì vậy nếu không tăng giá thì đương nhiên DN sẽ phải đối mặt với nguy cơ lỗ vốn, điều mà không DN nào chờ đợi. Vì vậy với mức tăng như thời gian vừa qua sẽ không bảo đảm được mục tiêu duy trì lợi nhuận để tái đầu tư phát triển trong bối cảnh giá cả tăng như hiện nay.

VN có tài nguyên, có lợi thế nhưng lại không khai thác được thế mạnh. Cả ngành xi măng và thép đều xây dựng kế hoạch phát triển ngành mang tính chiến lược cho riêng mình nhưng những dự án trọng điểm đều chưa đạt tiến độ. Chúng ta có những mỏ sắt trữ lượng lớn, nguồn nguyên liệu sản xuất clinker cũng khá dồi dào nhưng lại phải đi nhập phần lớn nguồn nguyên liệu này từ nước ngoài. Nếu phát huy được lợi thế khai thác triệt để thế mạnh sẵn có của mình thì việc bình ổn thị trường dễ dàng hơn và hiệu quả hơn rất nhiều. Còn như hiện nay, các DN phải nhập khẩu nguyên liệu trong khi xu hướng thế giới vẫn tiếp tục tăng thì những biện pháp kỹ thuật kìm hãm giá sẽ khó khả thi. Không phát huy được nội lực thì khó có thể tạo ra sự ổn định và phát triển bền vững cho nền kinh tế. Nhất là khi chúng ta đã bước ra sân chơi chung, tham gia những định chế toàn cầu.

Theo Bentonite